GAZBIFIKI

Erreakzioak (III)

Uraren dentsitatea 1kg/l-koa da eta ur tanta batean substantzia orren 0,1 ml daude. Datu horiek kontuan hartuta, kalkulatu ur tanta baten kasuan:

Masa.
Zenbat ur mol dituen.
Zenbat ur molekula dituen.
Zenbat hidrogeno atomo dituen.

Masa:

Uraren litro batek 1000 g bada, eta litro batek 1000 ml baditu orduan $0,1 ml=0,1g$

Beraz $m_{H_{2}O}=0,1 g$

Mol kopurua

$H_{2}O$ -ren pisu molekularra kalkulatuko dugu. Horretarako hidrogenoaren pisu atomikoa $P_{A}H=1g$ dela eta oxigenoren pisu atomikoa $P_{A}O=16g$ direla jakin behar dugu.

$Pm_{H_{2}O}=2 \cdot 1+16=18g$

$n=\frac{masa}{pisu molekularra}$

$n=\frac{0,1}{18}$

$n=0,0056 \ mol$

Molekula kopurua

$Molekula kopurua=n \cdot N_{A}$

$Molekula kopurua=0,0056\cdot 6.022 \cdot 10^{24}$

$Molekula kopurua=3,35 \cdot 10^{21}$

Hidrogeno atomo kopurua

Ur molekula bakoitzean 2 hidrogeno dadue beraz

$H atomo kopurua=molekula kourua \cdot 2$

$H atomo kopurua=3,35 \cdot 10^{21} \cdot 2$

$H atomo kopurua= 6,69 \cdot 10^{21}$

Add comment Ekaina 1, 2008

LOTURA IONIKOA: bi atomo-mota daude. Batek, elektroiak galtzeko joera du, eta besteak, elektroiak hartzeko joera. Lehenengoak, elektroiak soberan dauzka, beraz, elektroi bat galtzen du positiboki kargatzeko. Bigarrenak, lehenengoak galdutako elektroia hartzen du, beraz, orain soberan dauzkanez, negatiboki kargatu da.

Solidoak izateko joera.
Solidoa–> fusio tenperatura altua duelako.
Korronte elektrikoaren eroale txarrak (solido egoeran).
Korronte elektrikoaren eroale onak (likido egoeran).
Egitura erraldoia.

LOTURA KOBALENTEA: atomo ez metalen artean gertatzen den lotura da. Elektroien banaketari esker gertatzen da lotura (atomo bakoitzak elektroi bat ematen du); lotura ondoren, elektroiak lotu diren bi atomoenak bihurtzen dira.

Ez dute korrontea eroaten.
Elektroiak partekatzen dituzte.
Molekula bakunak (oso arraroa da egitura erraldoia).
Likidoak eta gasak gehienetan; solidoak batzuetan.
Disolbagarritasun gutxi (lotura solidoak).

LOTURA METALIKOA: metalen artean gertatzen da. Lotura mota honetan ez dago atomoen artean benetako loturarik, ioi positiboen arteko sarea baizik. Espazio hutsen artean elektroi askeak ibiltzen dira. Elektroien itsas teoriaren arabera, egitura metalikoa metalezko katioiek osatzen dute eta elektroi itsaso batek inguratzen du. Lotura indarra metalaren ioi positiboen eta aske dabiltzan inguruko elektroien arteko erakarpenak eragiten du.

Metalen arteko lotura da.
Eroale elektriko onak.
Normalean solidoak; merkurioa izan ezik (Hg).
Fusio tenperatura altua.
Egitura erraldoia.

MOLEKULA ALDAKETAK: talken bidez (talka guztiak ez dute berdin funtzionatzen).

Molekula egokiak (konpatibleak).
Norabide egokia.
Abiadura egokia.
Molekula guztiak mugitzen dira, baina solidoak gutxiago.

Add comment Ekaina 1, 2008

ErreakzioaK (II)

Karbonoaren masa atomikoa 12 da eta oxigenoarena, berriz 16. Hori jakinik, zein izango da karbono dioxidoaren masa molekularra? Zenbat oxigeno mol, molekula eta atomo egongo dira konposatu horren 132 g-tan?
Karbono dioxidoaren masa molekularra:

$Pm_{CO_{2}}=12+(2 \cdot 16)=44g$

Oxigeno mol Kopurua:
$C+O_{2}\rightarrow CO_{2}$
$12+2\cdot 16 \rightarrow 44$ mol bakoitzak pisatzen duena.
beraz $44g \ CO_{2} \rightarrow 32g \ O_{2}$ badago
Orduan $132 g \ CO_{2} \rightarrow X$
$X=\frac {132 \cdot 32}{44}$
$96 g \ O_{2}$

Mol kopurua

$n= \frac {masa}{Pm}$

$n= \frac {96}{32}$

$n=3\ mol \ O_{2}$

Molekula kopurua

$Molekula kopurua= n \cdot N_{A}$

$Molekula kopurua= 3 \cdot 6,022 \cdot 10^{23}$

$Molekula kopurua=1,8066 \cdot 10^{24} \ molekula$

Atomo kopurua

$O_{2}$ molekula bakoitzak 2 atomo oxigeno ditu beraz

$Atomo kopurua=Molekula kopurua \cdot 2$

$Atomo kopurua=1,8066 \cdot 10^{24} \cdot 2$

$Atomo kourua=3,6132 \cdot 10^{24}$

Add comment Maiatza 30, 2008

Erreakzioak (I)

Azido klorihidrikoa honako erreakzioaren bidez lor daiteke:

$NaCl + NaHSO_{4} \rightarrow Na_{2}SO_{4} + HCl$

Kalkulatu zenbat gramo azido Klorihidriko lortuko diren 60 g $NaHSO_{4}$ erreakzionatzen badute.
Masa atomikoak:
$Na= 23; S=32; O=16; H=1; Cl=35,5.$ Molekula bakoitzak pisatzen du.
$Pm_{NaCl}=23+35,5= 58,5g$ Molekula bakoitzak pisatzen du.
$Pm_{NaHSO:_{4}}=23+1+32+(16 \cdot 4)= 120g$ Molekula bakoitzak pisatzen du.
$Pm_{Na_{2}SO:_{4}}=23+32+(16 \cdot 4)= 119g$ Molekula bakoitzak pisatzen du.
$Pm_{HCl}=1+35,5= 36,5g$ Molekula bakoitzak pisatzen du.
$58.5+120 \rightarrow 119+36.5$
Erreakzioa aztertuta $NaHSO:_{4}$ molekula bakoitzeko $HCl$ molekula bat lortzen dugu.
$NaHSO:_{4} 120g \rightarrow HCl 36,5g$ izango ditugu.
Beraz $60g NaHSO:_{4} \rightarrow X$
Hiruko erregela erabiliz
$\frac {60 \cdot 36,5}{120}$
$X=18,25 g HCl$

Add comment Maiatza 30, 2008

Kimikako birpasarako webgunea

Klasean esan bezala hona hemen formulazioa lantzeko webgune interesgarri bat.

Add comment Maiatza 8, 2008

Gatz bitarrak (Ariketak)

9. Izendatu hurrengo gatz neutroak, hiru nomenkalturak erabiliz

	Sistematiko	Stock</td>	Tradizionala
$AlCl_{3}$	Aluminio trikloruroa	Alumino kloruroa	Kloruro aluminikoa
$PtTe_{2}$	Platino diteliururoa	Platino (IV) teluriuroa	Teluriuro platinikoa
$AuF_{3}$	Urre trifluoruroa	Urre (III) fluoruroa	Fluoruro Aurikoa
$ZnS$	Zink monosulfuroa	Zink sulfuroa	KSulfuro zinkikoa
$FeBr_{2}$	Burdin dibromuroa	Burdin (II) bromuroa	Bromuro ferrosoa
$CuS$	Kobre monosulfuroa	Kobre (II) sulfuroa	Sulfuro kuprikoa
$KI$	Potasio monoioduroa	Potasio ioduroa	Ioduro potasikoa
$NaBr$	Sodio monobromuroa	Sodio bromuroa	Bromuro sodikoa

10. Formulatu eta izendatu beste bi nomenklaturez hurrengo gatz neutroak

Rubidio monokloruroa	$RbCl$	Rubidio kloruroa	Kloruro rubidikoa
Ioduro nikeloso	$NiI_{2}$	Nikel didioduroa	Nikel (II) ioduroa
Kadmio dibromuroa	$CdBr_{2}$	Kadmio bromuroa	Bromuro kadmikoa
Iridio (IV) sulfuroa	$IrS_{2}$	Iridio disulfuroa	Sulfuro iridiko
Seleniuro merkurikoa	$HgSe$	Merkurio monoseleniuroa	Merkurio (II) seleniuroa
Frantzio teluriuroa	$Fr_{2}Te$	Difrantzio monoteluriuroa	Teleriuro frantzikoa

11. Hurrengo ariketan izenak emango dizkizugu eta zuk formula eta beste izenak idatzi beharko dituzu; edo formula eman eta zuk izen guztiak idatzi beharko dituzu.

$ICl_{3}$	Iodo tricloruroa	Iodo (III) kloruroa	Kloruro iodosoa
Karbono (IV) teluriuroa	$CTe_{2}$	Karbono diteleriuroa	Teleriuro karbonikoa
Sulfuro korbonosoa	$SC$	Karbono monosulfuroa	Karbono (II) sulfuroa
$NF_{3}$	Nitrogeno trifluoruroa	Nitrongeno (II) fluoruroa	Fluoruro nitrosoa
Nitrongeno monoioduroa	$NI$	Nitrogeno (I) ioduroa	Ioduro hiponitrosoa
$IBr$	Iodo monobromuroa	Iodo (I) bromuroa	bromuro hipoiodosoa
Fosforo pentabromuroa	$PBr_{5}$	Fosoforo (V) bromuroa	Bromuro fosforikoa
Diantimonio pentasulfuroa	$Sb_{2}S_{5}$	Antimonio (V) sulfuroa	Sulfuro animonikoa

Add comment Maiatza 6, 2008

Hidruro ez metalikoak (Ariketak)

7. Hurrengo ariketan izenak emango dizkizugu eta zuk formula eta b
este izena idatzi beharko dituzu; edo formula eman eta zuk bi izenak idatzi beharko dituzu.

Karbono tetrahidruroa	$CH_{4}$	Metanoa
Silanoa	$SiH_{4}$	Silizio tetrahidruroa
Fosoforo trihidruroa	$PH_{3}$	Fosfina
Oxigeno dihidruroa	$H_{2}O$	Ura
Borano/strong>	$BH_{3}$	Boro tetrahidruroa
$NH_{3}$	Nitrogeno trihidruroa	Amoniako
Artsina	$AsH_{3}$	Artsenio trihidruroa
$SbH_H{3}$	Antimonio trihidruroa	Estibina

8. Hurrengo ariketan izenak emango dizkizugu eta zuk formula eta beste izena idatzi beharko dituzu; edo formula eman eta zuk bi izenak idatzi beharko dituzu.

Hidrogeno fluoruroa	$HF$	Azido fluorihidriko
Azido klorihidrikoa	$HCl$	Hidrogeno kloruroa
Hidrogeno teluriuroa	$H_{2}Te$	Azido telurhidriko
Azido sulfidrikoa	$H_{2}S$	Hidrogeno sulfuroa
$HBr$	Hidrogeno bromuroa	Azido bromhidrikoa
Hidrogeno ioduroa	$HI$	Hidrogeno ioduroa

Add comment Maiatza 6, 2008

Hidruro metalikoak (Ariketak)

5. Izendatu hidruro metaliko hauek, hiru nomenklaturak erabiliz.

	Sistematiko	Stock	Tradizionala
$AlH_{3}$	Aluminio trihidruroa	Aluminio hidruroa	Hidruro aluminikoa
$KH$	Potasio monohidruroa	Potasio hidruroa	Hidruro potasikoa
$PtH_{2}$	Platino dihidruroa	Platino (II) hidruroa	Hidruro platinosoa
$NaH$	Sodio monohidruroa	Aluminio hidruroa	Hidruro sodikoa
$ZnH_{2}$	Zinc dihidruroa	Zinc hidruroa	Hidruro zinkikoa
$FeH_{2}$	Burdin dihidruroa	Burdina (II) hidruroa	Hidruro ferrosoa
$AuH_{3}$	Urre trihidruroa	Urre (III) hidruroa	Hidruro aurikoa
$CuH_{2}$	Kobre dihidruroa	Kobre (II) hidruroa	Hidruro kuprikoa

6. Formulatu eta izendatu beste bi nomenklaturez hidruro metaliko hauek

Rubidio monohidruroa	$RbH$	Rubidio hidruroa	Hidruro rubidikoa
Nikel (II) hidruroa	$NiH_{2}$	Nikel dihidruroa	Hidruro nikelosoa
Kadmio dihidruroa	$CdH_{2}$	Kadmio hidruroa	Hidruro kadmikoa
Hidruro kuproso	$CuH$	Kobre monohidruroa	Kobre (I) hidruroa
Iridio (IV) hidruroa	$IrH_{4}$	Iridio tetrahidruroa	Hidruro iridiko
Hidruro merkuriko	$HgH_{2}$	Merkurio dihidruroa	Merkurio (II) hidruroa
Frantzio hidruroa	$FrH$	Fratzio monohidruroa	Hidruro frantzikoa
Manganeso heptahidruroa	$MnH_{7}$	Manganeso (VII) hidruroa	Hidruro permanganikoa

Add comment Maiatza 6, 2008

Oxido metalikoak (Ariketak)

3. Izendatu ondorengo oxido basikoak, hiru nomenklaturak erabiliz.

	Sistematiko	Stock	Tradizionala
$Al_{2}O_{3}$	Dialuminio trioxidoa	Aluminio oxidoa	Oxido aluminikoa
$ZnO$	Zink monooxidoa	Zink oxidoa	Oxido zinkikoa
$K_{2}O$	Dipotasio monoxidoa	Potasio oxidoa	Oxido potasiko
$PtO$	Platino monoxidoa	Platino (II) oxidoa	Oxido platinosoa
$FeO$	Burdina monoxidoa	Burdina (II) oxidoa	Oxido ferrosoa
$Na_{2}O$	Disodio monoxidoa	Sodio oxidoa	Oxido sodikoa
$Au_{2}O_{3}$	Diurre trioxidoa	Urre (III) oxidoa	Oxido aurikoa
$CuO$	Kobre monoxidoa	Kobre (II) oxidoa	Oxido kuprikoa

4. Formulatu eta izendatu beste bi nomenklaturez honako oxido basiko hauek.

Dirubidio monoxidoa	$Rb_{2}O$	Rubidio oxidoa	Oxido rubidikoa
Nikel (II) oxidoa	$NiO$	Nikel monoxidoa	Oxido nikelosoa
Kadmio monoxidoa	$CdO$	Kadmio monoxidoa	Oxido kadmikoa
Oxido kuprosoa	$Cu_{2}O$	Dikupre monoxidoa	Kobre (I) oxidoa
Iridio (IV) oxidoa	$IrO_{2}$	Iridio dioxidoa	Oxido iridikoa
Oxido merkurikoa	$HgO$	merkurio monoxidoa	Merkurio (II) oxidoa
Frantzio oxidoa	$Fr_{2}O$	Difrantzio monoxidoa	Oxido frantziko
Dimanganeso heptaoxidoa	$Mn_{2}O_{7}$	Manganeso (VII) oxidoa	Oxido permanganikoa

1 comment Apirila 22, 2008

Oxido ez metalikoak (Ariketak)

1. Izendatu hurrengo oxido azidoak, hiru nomenkalturak erabiliz.

	Sistematiko	Stock	Tradizionala
$I_{2}O$	Diiodo monoxidoa	Iodo (I) oxidoa	Anhidrido hipoiodosoa
$TeO_{3}$	Telurio trioxidoa	Telurio (VI) oxidoa	Anhidrido telurikoa
$SeO_{2}$	Diselenio dioxidoa	Selenio (IV) oxidoa	Anhidrido seleniosoa
$N_{2}O_{3}$	Dinitrogeno trioxidoa	Nitrogeno (III) oxidoa	Anhidrido nitrosoa
$P_{2}O$	Difosforo monoxidoa	Fosforo (I) oxidoa	Anhidrido hipofosforosoa
$B_{2}O_{3}$	Diboro trioxidoa	Boro oxidoa	Anhidrido borikoa
$Cl_{2}O_{3}$	Dicloro trioxidoa	Cloro (III) oxidoa	Anhidrido klorosoa
$I_{2}O_{7}$	Diiodo heptaoxidoa	Cloro (VII) oxidoa	Anhidrido periodikoa

2. Formulatu eta izendatu beste bi nomenclaturez hurrengo oxido azidoak.

Dicloro heptaoxidoa	$Cl_{2}O_{7}$	Kloro (VII) oxidoa	Anhidrido perklorikoa
Diartseniko trioxidoa	$As_{2}O_{3}$	Arseniko (III) oxidoa	Anhidrido artseniosoa
Anhidrido bromosoa	$Br_{2}O_{3}$	Selenio (III) oxidoa	Dibromo trioxidoa
Anhidrido perbromikoa	$Br_{2}O_{7}$	Bromo (VII) oxidoa	Dibromo heptaoxidoa
Anhidrido hiposulfurosoa	$SO$	Bromo (II) oxidoa	Sufre monoxidoa
Telurio(IV) oxidoa	$TeO_{2}$	Telerrio dioxidoa	Anhidrido teluriosoa
Carbomo dioxidoa	$CO_{2}$	Carbono (IV) oxidoa	Anhidrido karbonikoa
Sufre oxidoa	$SO_{2}$	anhidrido sulfurosoa	Sufre (IV) oxidoa